معرفی برترین اقتصادهای دانش‌بنیان دنیا

معرفی برترین اقتصادهای دانش‌بنیان دنیا

تولید علم یکی از بهترین راه‌ها برای ایجاد شغل و توسعه اقتصادی است و شاید یکی از عوامل اصلی عدم پیشرفت اقتصادی بسیاری از کشورهای جهان، کم توجهی به اقتصاد دانش بنیان باشد.

 در سیاست‌های کلان اقتصاد مقاومتی و نیز سیاستهای کلی برنامه ششم توسعه ابلاغی مقام معظم رهبری، بر شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان به عنوان راهبردی در جهت حرکت صحیح اقتصاد کشور، تأکید شده است.

حال می‌توانیم با بررسی وضعیت اقتصاد دانش‌بنیان در چند کشور دنیا به اهمیت این موضوع پی ببریم.

معرفی برترین اقتصادهای دانش‌بنیان دنیا

شاخص اقتصاد دانش بنیان (KEI) به عنوان یک واحد جهانی در سنجش کشورهای مختلف جهان به جهت میزان اتکا به علوم مختلف و بکارگیری آنها در راستای توسعه اقتصادی همواره مورد توجه کارشناسان بوده است. در جایگاه اول این فهرست کشور سوئد با نمره ۹.۴۳  قرار دارد و پس از آن فنلاند، دانمارک و هلند جای گرفته‌اند. نروژ، نیوزلند و کانادا سه کشور مطرح بعدی در زمینه اقتصاد دانش‌بنیان به شمار می‌آیند و پس از آنها نیز آلمان، استرالیا، سوئیس و ایرلند به چشم می‌خورند. در این رتبه بندی تایوان با ۸.۷۷ نمره در رتبه ۱۳ و پس از آمریکا قرار گرفته و نخستین کشور آسیایی در زمینه اقتصاد دانش‌بنیان به شمار می‌آید. در این رتبه‌بندی ایران با ۳.۹۱ امتیاز در رتبه ۹۴ قرار گرفته است.

اقتصاد دانش‌بنیان روباتیکی در ژاپن

حال برای بررسی تعدادی از کشورها،  از ژاپن شروع می‌کنیم. این کشور کوچک ولی تأثیرگذار در این مسیر را می‌توان به عنوان الگویی بارز در زمینه بارورسازی اقتصاد با تکیه بر تولیدات علمی به شمار آورد. ژاپن با اینکه در بخش زیرساختارهای علمی و فناوری چالشهای زیادی دارد و جمعیت این کشور در حال کاهش می‌باشد که هر دو نشان‌دهنده کاهش رشد اقتصادی است ولی سالهاست به این باور رسیده‌ است که با وجود تمامی موانع، تولید علم و سرمایه‌گذاری بخصوص در بخشهایی که تبحر ویژه‌ای در آن دارند می‌تواند هم به تداوم رشد اقتصادی‌شان  کمک کند و هم زمینه لازم برای توسعه دیپلماسی علمی را برایشان فراهم سازد.

ژاپنی‌ها که حالا رشد پررنگ علمی و به تبع آن اقتصادی چهار کشور موسوم به BRIC یعنی برزیل، روسیه، هند و چین را به خوبی احساس می‌کنند، در چند عرصه خاص فناوری دست به تحولاتی اساسی زده‌اند که یکی از آنها صنعت روباتیک است. در این روزها در این کشور از انقلاب روباتیک یاد می‌شود بطوریکه جمعیت روباتهایی که در حال خدمت‌رسانی به مشتریان هستند به سرعت چشمگیری در حال افزایش است.

ژاپن در این بخش به این باور رسیده است که فناوری روباتیک می‌تواند مشکلات اقتصادی و اجتماعی این کشور نظیر کمبود نیروی کار و اجبار کارگران به کار اضافی را برطرف سازد و همچنین برای افزایش بازدهی اقتصادی، توسعه خدمات پزشکی، بهبود زیرساختارهای کشاورزی و سرعت بخشیدن به ساخت و سازها از این فناوری  بهره بگیرد. این کشور در آخرین گزارش شاخص اقتصادهای دانش‌بنیان در رتبه ۲۲ قرار گرفته و به توسعه صنایع روباتیکی خود به عنوان اصلی‌ترین راهکار توسعه اقتصادی نگاه می‌کند.

سهم اقتصاد دانش بنیان در اشتغال‌زایی و صادرات استرالیا

یکی دیگر از کشورهایی که نگاه ویژه‌ای به توسعه اقتصادی دانش‌بنیان و صادر کردن آن دارد کشور استرالیا می‌باشد بطوریکه آمارها نشان می‌دهند این روند با چنان سرعتی در حال افزایش است که احتمالاً تا چندین سال آینده این کشور یکی از بارزترین نمونه‌ها در زمینه تأثیر شگرف توسعه علمی بر توسعه اقتصادی بحساب آید. در این کشور برخی شاخه‌های علمی با سرعت بیشتری درحال رشد هستند تا جایی که تولیدات علمی در زمینه ریاضیات و فیزیک پیشرفته از جمله تأثیرگذارترین فاکتورها بر توسعه اقتصادی این کشور پهناور به شمار می آیند.

طی آخرین تحقیق صورت گرفته در این کشور، که نتایج جالب و قابل تأملی دارد  نشان می‌دهد که «اهمیت علوم ریاضی و فیزیک پیشرفته بر توسعه اقتصادی استرالیا» سهم خیره کننده ۲۲.۵% در فعالیتهای اقتصادی این کشور را داشته که ارزش آن سالیانه به ۲۹۲ میلیارد دلار می‌رسد. در ضمن این دسته از تولید علم به تنهایی به تولید بیش از ۷۶۰ هزار فرصت شغلی در ۲۷ هزار بنگاه کسب و کار منجر شده است و این یعنی کسب 7% از اشتغال کشور استرالیا. و یک نکته مهمتر اثر چنین حرکتی بر توسعه صادرات این کشور است که منجر به رقم قابل توجه 28% در صادرات این کشور و درآمد 74 میلیارد دلاری آن می‌باشد. جایگاه استرالیا در تازه ترین گزارش شاخص اقتصادهای دانش‌بنیان، رتبه نهم می‌باشد.

توسعه اقتصادی در آلمان با انقلاب علمی

آلمان بعنوان یک کشور صنعتی همواره در دو بخش خودرو و روباتهای صنعتی در زمره کشورهای پیشروی جهان بوده است  و کاملاً از وضعیت اقتصادی مناسبی برخوردار می‌باشد. آلمان با جمعیت ۸۰ میلیون نفری از جمله کشورهایی می‌باشد که جمعیتش به استفاده از کالاهای تولید شده داخلی اهمیت زیادی می دهند. به همین علت این کشور در دوران رکود بازارهای اقتصادی نیز با رشد صنعتی چشمگیر حدود 3.3% همراه بود.

با توجه به سیاست این کشور، اگر تا دیروز آلمان را با صنایع پیشرفته خودروسازی و تولید سیستم‌های روباتیکی صنعتی می‌شناختیم اما امروز دانش فناوریهای سبز در این کشور در حال رشد می‌باشد تا آنجا که آمارها حاکی از آن است که تا سال 2030 با استفاده از روش‌های نوین تولید انرژی 150 هزار فرصت شغلی در این کشور ایجاد خواهد گردید و این برای کشوری که در 6 سال آینده با کاهش جمعیت روبرو ‌می‌باشد بسیار فرصت مغتنمی می‌باشد.

از آلمان به عنوان الگوی جهانی در زمینه صعود به سمت دستیابی به فناوری‌های نوظهور از جمله فناوری‌های سبز یاد می‌شود تا جایی که زیرساخت‎‌های وسیعی از این کشور تغییر بی‌سابقه‌ای را طی کرده و در حال منطبق شدن با این دسته از فناوری‌ها می‌باشند.

جایگاه آلمان در تازه ترین گزارش شاخص اقتصادهای دانش‌بنیان، رتبه هشتم می‌باشد.

سیر نزولی آمریکا در اقتصاد دانش‌بنیان

اگرچه طبق آمارهای منتشر شده آمریکا در زمینه اقتصاد دانش‌بنیان فعالیت کمتری نسبت به دیگر کشورهای رقیب در اروپا و شرق آسیا داشته اما حداقل توانسته است رتبه دوازدهم را به خود اختصاص دهد، حال آنکه این رتبه در گزارش سال 2000  رتبه 20 بوده است. آمارها نشان می‌دهند که در طول 9 سال (2004-2013) نزدیک به 100 هزار مورد ثبت اختراع در آمریکا صورت گرفته که این نشان‌دهنده توجه ویژه به نوآوری و استفاده از اقتصاد دانش‌بنیان در توسعه اجتماعی و اقتصادی این کشور است.

در این کشور چارچوب مشخصی برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان برنامه‌ریزی شده است که نوآوری، آموزش، مدیریت دانش و خلاقیت چهار فاکتور اساسی محسوب می‌شوند. زیرساخت این چهار فاکتور بستر مناسبی به نام ((زیرساختارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات)) می‌باشد که مسیر دستیابی به اهداف تعیین شده در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان با توجه به فاکتور بسیار مهمی به نام فناوری اطلاعات و ارتباطات میسر می‌شود.

اما سیر  نزولی آمریکا در گزارش اخیر شاخص اقتصادهای دانش‌بنیان، عوامل مختلفی دارد که مهمترین آن توجه کمتر به آموزش در سطح پایه می‌باشد. طی آخرین گزارشات در این حوزه در آمریکا کودکان کمتری در پیش دبستانی‌ها نسبت به ۴۶ کشور مطرح دیگر، ثبت نام کرده و همچنین جوانان کمتری راهی دانشگاه‌ها می‌شوند. اما این مسئله را نباید فراموش کرد که ((سیلیکن ولی)) به عنوان مرکز اصلی تکنولوژی در جهان در آمریکا واقع شده است.

سوئد را به عنوان سرزمین شرکتهای دانش بنیان اروپا می شناسند

سوئد سرزمین اختراعات

سوئد یکی از پیشروترین کشورهای اروپایی در زمینه شاخص‌ اقتصاد دانش‌بنیان بالاتر از فنلاند، دانمارک و هلند قرار دارد. اما نکته قابل توجه اینجاست  که این کشور در سال ۲۰۰۰ در رتبه نخست جهانی قرار داشته و این مسئله گویای آن است که سوئد به عنوان یک کشور نه چندان مطرح از لحاظ اقتصادی در اروپا و دنیا توانسته با سیاست مبنی بر تولید علم و کاربرد آن در لایه‌های مختلف اجتماعی به برترین کشور دنیا از لحاظ تکیه اقتصادی بر توسعه علمی تبدیل شود.

تحقیق و توسعه (R&D) در این کشور سهم ۳.۶% در GDP دارد و جالب اینکه بالاتر از رقم هدف‌گذاری شده 3% توسط اتحادیه اروپا می‌باشد. به باور اغلب کارشناسان، یکی از عوامل پایداری اقتصادی در سوئد توجه به فاکتور «اختراع» است تا آنجا که این کشور لقب سرزمین اختراعات را بخود گرفته است. مطالعه اخیر Harvard Business School نشان می‌دهد سوئد از حیث افزایش مقدار ثبت اختراعات در رتبه دوم دنیا قرار دارد. این کشور با جمعیت اندکی بیشتر از جمعیت لندن  یعنی درحدود ۹.۸ میلیون نفر به چنان سطحی از هماهنگی میان توسعه علمی و پیشرفته اقتصادی رسیده که آن را ((سیلیکن ولی)) سراسر اروپا می‌دانند.

 دوره اموزش اماری /   اموزش پایان نویسی /    اموزش مقاله نویسی